Fietstocht Genk

Fietstocht: Woonwijken en voorzieningencampussen van Genk

 

Opgelet! Dit is een belegeide fietstocht: deelnemers worden geacht hun eigen fiets mee te brengen!

Deze fietstocht brengt een overzicht van de enorme diversiteit aan woonwijken en voorzieningen in Genk. Een reis doorheen de geschiedenis, van de tuinwijken tot de meest recente projecten.

Genk kent een heel gevarieerd woonlandschap: niet alleen in het type van woningen bestaat er een grote diversiteit, ook de wijken zelf zijn heel verschillend qua opbouw, landschappelijke context en sociale structuur. Die historisch gegroeide situatie is vandaag een van de grootste kwaliteiten van de stad. De Genkenaar van vandaag stelt echter heel andere eisen aan zijn woonomgeving dan de mijnwerker, de fabrieksarbeider of de kunstschilder dat vroeger deden. Daarop inspelen en blijven vernieuwen, zijn de uitdagingen waar het Genkse woonlandschap momenteel voor staat. Een bijkomend vraagstuk is hoe een stad zoals Genk, waar het woonlandschap zo verspreid is ingeplant, toch plaats kan bieden aan gemeenschappelijke voorzieningen zoals scholen, ziekenhuizen, zorgcentra of buurt- en jongerenhuizen. Ten tijde van de mijnen kreeg elke tuinwijk haar eigen voorzieningen, maar na de Tweede Wereldoorlog breidde de stad snel uit en ontstond de nood aan een aanbod op schaal van de hele stad. Genk ging op zoek naar een nieuwe, eigentijdse vormentaal die in nauwe relatie stond met het groene landschap. Dat leverde enkele architecturale pareltjes op, die vandaag echter voor de uitdaging staan om opnieuw aansluiting te vinden bij de eigentijdse behoeftes en kwaliteitseisen.

De fietstocht brengt een overzicht van de enorme diversiteit aan woonwijken en voorzieningen in Genk. Daarbij wordt een reis doorheen de geschiedenis gemaakt van de tuinwijken tot de meest recente projecten. De reis brengt ons in de tuinwijk van Winterslag, de interessante sociale woonwijken uit de jaren ?50 en ?60, langsheen verbazende modernistische architectuur en de laatste nieuwe projecten rond zorg, sport, cultuur en onderwijs.

1. C-mine

C-mine staat vandaag bekend als een schoolvoorbeeld voor de reconversie van industrieel erfgoed en heeft Genk tot buiten de landsgrenzen opnieuw op de kaart gezet. Naast een toeristische trekpleister en een economische hub, is C-mine ook uitgegroeid tot een van de belangrijkste culturele en (re-)creatieve clusters van de stad. Uitmuntende architectuur en spannende combinaties van activiteiten maakt het een van Genks spannendste plekken. 

2. Vennestraat

De Vennestraat ontstond als handelskern voor de nabijgelegen tuinwijk ten tijde van de mijnen. Na de sluiting van de mijn van Winterslag ging het een tijdlang bergaf, maar recent bloeit de straat als nooit tevoren. Dankzij een slim investerings- en marketingplan wist Genk de neergang om te buigen. Met talrijke events, een algemene heraanleg en gerichte ontwerpingrepen in de handelszaken werd de Vennestraat een ?Straat van de Zintuigen?, en populairder dan ooit. 

3. Winterslag Tuinwijk en voorzieningenkern

De tuinwijk van Winterslag werd ontworpen door Adriaan Blomme en is een toonvoorbeeld van tuinstadarchitectuur. Vooral de woningen in het oosten van de wijk getuigen daar nog van. De centrale as van de Margarethalaan kon de architect echter niet uitvoeren zoals gepland. Van zijn ambitieus voorzieningencentrum werden enkel de kerk en twee scholen gebouwd en niet de grote markthal die hij nog had voorzien. Dankzij de bouw van woonzorgcentrum  De Vierde Wand, is hier recent toch nog een vierde element toegevoegd dat de kern voltooit. 

4. Woonproject Eendenpoel

Aan de Eendenpoel, een zijstraat van de Vennestraat, is op een open plek tussen de bomen een architecturaal hoogstandje ontstaan.  Van het ambitieuze woonproject met drie vleugels werd maar één deel gebouwd, maar met zijn expressieve balkons biedt het een zelfs in Genk zeldzaam direct contact met het bomenlandschap errond.

5. Termien

Nadat de mijnen decennialang verantwoordelijk waren geweest voor de huisvesting in Waterschei, Zwartberg en Winterslag, trokken ze zich vanaf de jaren '40 langzaam terug uit de woningbouw. In hun plaats kwamen publieke woningbouwmaatschappijen die niet alleen rond de mijnen, maar vooral in het centrum van Genk duizenden nieuwe betaalbare woningen bouwden, vooral voor arbeidersgezinnen. Termien is een van de eerste projecten en bestaat uit verschillende delen en stijlen. Woningbouwmaatschappij Nieuw Dak experimenteerde hier met collectieve binnengebieden en doodlopende straatjes. De rijhuizen zijn bijna allemaal per vier gegroepeerd en de eenheid in de wijk is ook vandaag nog goed voelbaar. Vooral het centrale gebied charmeert met zijn verzorgde, wit geschilderde woningen.

6. Vlakveld

In 1951 begon Nieuw Dak met de bouw van Vlakveld. Deze wijk, georganiseerd rond het charmante Vlakveldpleintje, is rationeler van opbouw, maar weet eveneens tot vandaag te overtuigen met verzorgde, eenvormige architectuur. 

7. D'Ierd en flatgebouw Zonneweelde

Het kleine woonwijkje D'Ierd is iets nieuwer dan Vlakveld en ligt erg geïsoleerd tussen de bossen. Erachter kan je een glimp opvangen van de hoge woontoren Zonneweelde, waarvan er oorspronkelijk een tiental gepland waren, maar slechts een werd gerealiseerd. Oostelijk van D'Ierd zal binnenkort een nieuwe woonwijk ontwikkeld worden, die het isolement van de wijk zal opheffen. De nieuwe wijk zal bestaan uit verschillende bouwvelden verspreid in een groen landschap. 

8. Kolderbos

De meest ambitieuze sociale woonwijken in Genk stammen uit de jaren '60 en '70. Kolderbos en Nieuw-Sledderlo werden als vrijwel zelfstandige wijken ontworpen, met een eigen centrum en voorzieningen. Kolderbos werd gebouwd tussen 1964 en 1975. De wijk kreeg een 1100-tal woningen in de vorm van appartementsgebouwen van drie bouwlagen, rijwoningen en drie hoogbouwblokken (van zes tot negen bouwlagen) in het centrum. 

9. Molenblook

Ondanks de vele interessante geplande woonwijken zoals Termien en Kolderbos, woont een groot deel van de Genkenaars in individuele woningen in een van de vele suburbane verkavelingswijken. Hier ontvouwt voor menig stadsbewoner de ultieme droom: wonen in een villa met een grote tuin, op een boogscheut van het stadscentrum. Genk is hier vrijwel uniek in Vlaanderen: hier kan men wonen in een stedelijke omgeving, vlakbij alle nodige voorzieningen, met groen op de eigen kavel en gedeeld in de vele collectieve groengebieden.

10. Welzijnscampus  'Home OCMW' Woon- en Zorgcentrum Toermalien

Op de terreinen van het voormalig ziekenhuis ontstaat de Welzijnscampus: een centrale campus in de stad waar Genkenaars terechtkunnen voor alles wat te maken heeft met zorg, sociale ondersteuning of psychische hulp. Het woon- en zorgcentrum Toermalien is al voltooid, de rest van de campus is nog in ontwikkeling. Centraal staat de OCMW-Home, een modernistisch pareltje dat nog zoekt naar herbestemming. 

11. Kern Bret-Gelieren

In en rond Bret ontstond in de jaren '60 een interessante verzameling sociale voorzieningen. In het centrum van de wijk ontstonden een kerk en wijkcentrum die opvallen door hun stijlvolle, lichte architectuur. Doorheen de jaren raakte de kern wat in verval, vandaag lijkt ze niet meer zo aangepast aan de huidige noden. Toch zijn de gebouwen nog altijd interessant. 

12. Scholencampus OLV Lyceum

Langs de Collegelaan is door de jaren heen een scholencampus gegroeid van stedelijk belang. Een extra interessant gebouw is dat van het OLV Lyceum, dat oorspronkelijk dienst deed als Canadees paviljoen op de Expo ?58 in Brussel. Genkse zusters kochten het paviljoen, verhuisden het naar hier en lieten het heropbouwen als schoolgebouw. 

13. Sportcentrum - nieuwe sporthal (Bel Architecten) - Stiemerbeekvallei

Het zwembad van de Wit-Russische architect Isia Isgour, postuum voltooid in 1975, is een van de bijzonderste gebouwen van Genk, en een prachtig staaltje ingenieurskunst. Dit jaar opent naast het sportcentrum een nieuwe sporthal van Bel Architecten, die eveneens over een indrukwekkende dakconstructie beschikt. Rond de twee gebouwen zal in de komende jaren een heus sportpark ontstaan, dat ook de link met de parallel verlopende Stiemerbeek zal herstellen. 

Die Stiemerbeek is de beek waarlangs de meeste historische nederzettingen van Genk zijn ontstaan. Doorheen de jaren verloor ze aan betekenis en raakte ze verborgen tussen de brede wegen en verspreide bebouwing van de stad. Dit jaar organiseert Genk echter een ontwerpwedstrijd om de Stiemerbeekvallei terug in ere te herstellen en te laten uitgroeien tot nieuwe, ecologische en recreatieve corridor doorheen de stad.

Mijn Dag ❤ / Mijn reservaties
Je moet ingelogd zijn om
te kunnen toevoegen aan 'mijn dag'.