Botta toren - Genk - Maria Botta - foto stad Genk

Wandeling 1: Op zoek naar centraliteit

De maakbaarheid van een stadscentrum

Genk heeft geen historische stadskern zoals de meeste historische centrumsteden in Vlaanderen. Maar door uitgekiende stadsplanning bouwt deze jonge stad aan een herkenbaar centrum op mensenschaal. Deze wandeling neemt je mee langs de contouren van het vernieuwde centrum.

 

Genk heeft heel zijn geschiedenis geworsteld om een echt centrum, en daarmee ook een duidelijke eigen identiteit, tot stand te brengen. Aan het begin van de 20ste eeuw groeiden Waterschei, Winterslag en Zwartberg uit tot kleine stadjes, Genk bleef niet veel meer dan een groot dorp. Na de industriële ontwikkeling van Genk-Zuid en de kanaalzone, kwam dat dorp terug in het centrum van de stad te liggen. Aangedreven door een ongebreideld geloof in de groei van de stad, ontwikkelde men hier in de jaren ?60 en ?70 de stadsstrip, met brede wegen, veel parkeerplaatsen, een nieuw station, een groot gemeentehuis en het eerste shoppingcentrum van België. Deze stadsstrip miste echter een menselijke schaal en een gevoel van stedelijke geborgenheid. Daarom kreeg ze rond de eeuwwisseling opnieuw een grondige make over: er werden nieuwe winkels en woningen gebouwd, een bibliotheek en het centrum kreeg drie nieuw aangelegde, autovrije pleinen. Nu, tien jaar later, lijkt de tijd rijp voor een volgende stap. Nieuwe projecten en plannen kijken verder dan het gebied tussen het Stadsplein en de Markt: het masterplan Xentro onderzoekt de uitbreidingsmogelijkheden naar het westen, het masterplan Katteberg in het zuiden en met de vernieuwing van Shopping 1 is ook de oostkant van de strip een vernieuwde eyecatcher rijker. In de nabije toekomst zal ook nagedacht worden over de stationsomgeving. Al deze projecten samen maken de stadsstrip tot meer dan een enclave met winkels en voorzieningen: een bijzonder centrum aangepast aan de eigenheid van Genk, een schakel die mensen en stadsdelen verbindt.

 

Onderdelen van de wandeling

 

1. Stadsplein met stadhuis en bibliotheek

 

Het Stadsplein werd rond 2005 helemaal heraangelegd en kreeg een radicaal ander gezicht met nieuwe bibliotheek, woningen, een hotel, winkels en terrasjes. Tien jaar later is het nieuwe centrum helemaal ingeburgerd en omarmd door bezoekers en bewoners.

 

2. Europalaan en Stationsplein

 

Samen het stadspleinproject werd ook de brede Europalaan heraangelegd en voetgangersvriendelijk gemaakt. Kan uit een overmaatse steenweg een echte stedelijke boulevard worden? Een cruciale rol zal de nakende herontwikkeling van het trein- en busstation spelen, waarvoor dit jaar een ontwerpwedstrijd loopt.

 

3. Jeugdhuis Rondpunt & CosmoGolempark

 

De stadsstrip van Genk loopt veel verder naar het westen dan het Stadsplein, maar slechts weinig voetgangers vinden de weg ernaartoe. Aantrekkelijke routes ontbreken, en het stadhuis werkt ook als een barrière. De laatste jaren zijn er echter enkele spannende projecten met een levendig programma ontstaan in deze zone, zoals het jeugdhuis en het park rond het kunstwerk CosmoGolem van Koen Van Mechelen.

 

4. Masterplan Xentro (De Gouden Liniaal) met Botta gebouw (Mario Botta) en Campus O3 (PCP Architects)

 

Het masterplan Xentro heeft als doel om randzones van de stadsstrip opnieuw te doen aansluiten bij het centrum. Met nieuwe pleinen, minder doorgaand verkeer en bijkomende voetgangers- en fietspaden ontstaat een nieuw netwerk dat doorloopt van de Stiemerbeekvallei in het westen tot het Molenvijverpark in het oosten. In de westzone ontstaat een nieuw kerngebied met vooral kantoren, woningen en voorzieningen. Het kantoorgebouw van de bekende Zwitserse architect Mario Botta is een van de pilootprojecten. Ernaast is recent de Campus O3 geopend, een voorzieningencentrum rond ouderschap.

 

5. Skatepark

 

Om het centrum verder naar het westen door te trekken, is vooral nood aan aantrekkelijke publieke ruimte zodat voetgangers en fietsers op een aangename manier de weg ernaartoe vinden. De Dieplaan en de Hooiplaats bezitten het potentieel om uit te groeien tot nieuwe verbinding. Het skatepark onder de burg van de Westerring toont alvast een eerste ingreep om de pleinruimte op te laden en nieuwe bezoekers te lokken.

 

6. Regina Mundi / Masterplan Katteberg (De Gouden Liniaal) ? Appartementen Centerview (Dhoore-Vanweert Architecten)

 

Ook het masterplan Katteberg richt zich op een zone die ruimtelijk en historisch deel uitmaakt van de stadsstrip, maar niet als zodanig wordt ervaren. Het gaat hier om de site rond het voormalige klooster Regina Mundi, even ten zuiden van het Stadsplein. Het masterplan voorziet nieuwe publieke ruimte en verbindingen voor zacht verkeer. Nabij het stadscentrum komen nieuwe winkels en woningen, ook de scholencampus wordt helemaal vernieuwd. Nabij Regina Mundi werd recent ook het appartementsgebouw Centerview opgeleverd.

 

7. Sint-Martinusplein en Marktplein

 

De oostelijke zone van de stadsstrip is de winkelzone van Genk. Nadat het Sint-Martinusplein en Marktplein samen met het Stadsplein heraangelegd en herontwikkeld werden, bloeit dit deel van het centrum als nooit tevoren. Het shoppingcentrum 3 lijkt daar voorlopig nog niet van mee te profiteren en kampt met leegstand.

 

8. Shopping 2

 

Ook Shopping 2 kampt met problemen en veroudering. Bezoekers lijken de weg naar het winkelcentrum niet meer zo eenvoudig te vinden, het lijkt tijd voor een vernieuwing en verbreding van het aanbod.

 

9. Shopping 1 (B-Architecten & Jaspers-Eyers)

 

In Shopping 1 is die vernieuwing al met succes gebeurd. Uit de oude, betonnen doos is een uit de kluiten gewassen juwelendoosje gegroeid, dat opvalt met spannende gevelmaterialen en een lichtovergoten interieur.

 

10. & 11. Woonprojecten langs de Europalaan: Rembrandt, Oud Genck (PCP Architects en Drieskens en Dubois) en De Deen (Urban Dots)

 

De vernieuwing van het Genkse centrum lokt ook interessante privé-projecten aan. Zo ontstaan op twee strategische hoeken langs de Europalaan twee nieuwe woongebouwen, die helpen om de boulevard een stedelijker en menselijker gezicht te geven.

Mijn Dag ❤ / Mijn reservaties
Je moet ingelogd zijn om
te kunnen toevoegen aan 'mijn dag'.